Επιστήμη και ηθική: Από τον Γρηγόρη Σκαλκέα στον Ερνέστο Σάμπατο

Με αφορμή το θέμα της Έκθεσης στις Πανελλαδικές

   Με αφορμή το κείμενο του Γ. Σκαλκέα που δόθηκε στις πανελλαδικές εξετάσεις των υποψηφίων για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, ανακάλεσα ένα αντίστοιχο του μεγάλου επιστήμονα (μαθηματικού) και στη συνέχεια λογοτέχνη, Ερνέστο Σάμπατο.
   Ποια είναι η διαφορά των δύο κειμένων;
   Το ένα είναι ατομοκεντρικό και το άλλο θέτει το πλαίσιο των αξιών και των αρχών, που διαμορφώνουν και κατευθύνουν τη σκέψη.
   Ο Σκαλκέας επί παραδείγματι γράφει πως «Για να παραμείνουν όμως οι στόχοι της επιστήμης ανθρωποκεντρικοί, κρίνεται απολύτως αναγκαίος ο επανακαθορισμός τους από «προσωπικότητες με υψηλά ηθικά ιδανικά», κατά τον Αϊνστάιν, δηλαδή από έντιμους, συνεπείς και ανιδιοτελείς, διορατικούς, ειλικρινείς και αντικειμενικούς ανθρώπους-επιστήμονες.»
   Αρκεί όμως αυτό, δηλαδή η προσωπική εντιμότητα και ειλικρίνεια; Ιδού τι απαντά ο Σάμπατο στο βιβλίο του "Άνθρωποι και γρανάζια".
   Η σημερινή κρίση, έγραφε πολύ παλιά ο Ερνέστο Σάμπατο, δεν είναι μόνο...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Η βία των «πάνω» και ο Γ. Φιλιππάκης

Είναι αδυναμία η βία, είναι αδυναμία η σύλληψη του Γ. Φιλιππάκη και η προσπάθεια φίμωσης των «κάτω», αλλά η απάντηση των "κάτω" για να μην είναι ομοίως αδυναμία οφείλει να είναι οργανωμένη, δυναμική, δηλαδή πολιτική, αφού πρέπει να πείσει και όσους από τους «κάτω» σκέφτονται σαν τα αφεντικά τους, παρέχοντάς τους μία κατ' επίφαση δημοκρατική νομιμοποίηση…

   Μεροκάματο μια ζωή. Ο βίος του βασανισμένος αλλά αξιοπρεπής. Ο αγώνας του σεβάσμιου γέροντα φάνταζε γόνιμος κι ωραίος στο πρόσωπο των δυο παιδιών του. Μα, τώρα, στη δύση του τα χτυπήματα ήρθαν απανωτά και βίαια, ο ένας γιος στην ανεργία και η οικογένειά του διαλυμένη, ο άλλος γιος χωρίς δουλειά και βαριά άρρωστος. Τους μάζεψε σαν κλωσοπούλια στη ζεστή του αγκαλιά και στην ασφάλεια του χαμόσπιτου, της σύνταξης των 330 ευρώ και του λαχανόκηπου. Μα δεν άντεξε. Ο πόνος για τον πόνο των παιδιών τον σκότωσε. Σε μία εβδομάδα βρήκαν και τη γυναίκα του να αιωρείται σαν καρπός χωρίς χυμούς στην πορτοκαλιά του κήπου.
   Αυτή την αληθινή ιστορία δεν την έμαθε ποτέ κανείς. Την αόρατη άγρια βία της ανεργίας, της φτώχειας και της αρρώστιας που σκοτώνει πρώτα την ψυχή και μετά το σώμα δεν την «βλέπει» κανείς. Είναι, ίσως, και η...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Αχ, η Μάνα...

Γιορτάζουν οι μανούλες σήμερα

   Μπαίνω στο θάλαμο και μένω για μερικά δευτερόλεπτα αποσβολωμένος. Στο πρώτο κρεβάτι αριστερά μία όμορφη γυναίκα κρατούσε αγκαλιά έναν πολύ νεαρό άντρα, μάλλον έφηβο. Ήταν σκεπασμένοι και οι δυο έως το πηγούνι με το άσπρο σεντόνι του νοσοκομείου. Το αγκάλιασμά τους ήταν σχεδόν ερωτικό.
   Αισθάνθηκα ντροπή και απέστρεψα το βλέμμα, μη φανώ αδιάκριτος, ή μάλλον για να διαγράψω την απίστευτη εικόνα. Το πρώτο κρεβάτι αριστερά, λοιπόν, και το ζευγάρι έπαψαν να υπάρχουν για μένα.
   Ώσπου η ώρα πέρασε και ήρθαν οι γιατροί. Είναι τότε που εξέρχονται οι συνοδοί των ασθενών και στο διάδρομο γίνονται οι συστάσεις με διακριτικότητα και εκείνη την ευγένεια που συνήθως έχει γαλβανίσει ο πόνος.
   Εκεί, λοιπόν, έμαθα ότι...

η συνέχεια του άρθρου στου Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Δε βρίσκεις καθρέφτες να φωνάξεις τ’ όνομά σου

Θα ’ρθει μια μέρα που... οι καθρεφτάνθρωποι θα πάψουν να μιμούνται και θα κάνουν την μεγάλη έξοδο από τα γυάλινα δεσμά τους προς τον κόσμο της αυθεντικότητας

Δε βρίσκεις καθρέφτες να φωνάξεις τ’ όνομά σου 
φτύνουμε ένα-ένα τα τιποτένια ομοιώματα 
Μ. Αναγνωστάκης

   Το δωμάτιο φωτίζονταν μόνο από την οθόνη του υπολογιστή. Ώρες, τώρα, προσπαθούσα, μάταια, να ταξιδέψω στη γυάλινη επιφάνειά του. Ούτε ένα βήμα ούτε μία λέξη. Ήταν αδύνατο να αισθανθώ κάποια συγκίνηση, ένα οποιοδήποτε συναίσθημα κι έτσι κατέφυγα στη θάλασσα. Κατέληξα ότι η αρμύρα που σου χαράζει το πρόσωπο δεν είναι ίδια με τη σκουριά, ακόμα κι όταν η τελευταία είναι άγια.
   Μπορεί και να γνωρίζεις εκ των προτέρων ότι η ζωή είναι...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Ποιητές ξένοι στους ουρανούς, ξένοι στις πόλεις, ξένοι παντού

Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης

   Προς χάριν μιας «ημέρας», της «ημέρας της ποίησης», που παραπέμπει είτε σε μία μνημειακή μη ομιλούμενη πλέον γλώσσα, είτε σε μία διεκδίκηση του ποιητικώς ομιλείν και δραν, διάλεξα σήμερα να μιλήσουμε για την ποίηση. Πιο συγκεκριμένα για το βιβλίο του Παναγιώτη Νούτσου: «Κοινωνία, πολιτική στράτευση και ποίηση-Για τον Τίτο Πατρίκιο» (εκδόσεις Σαββάλας).
   Για το θέμα της στράτευσης έχουμε μιλήσει πολλές φορές είτε με αφορμή τον Σαρτρ είτε με αφορμή τον Μπουρντιέ και τον Έντουαρντ Σαΐντ. Εδώ θα περιοριστούμε αυστηρά στην παρουσίαση της συλλογιστικής του Π. Νούτσου με την επισήμανση μόνο ότι στην Ελλάδα είχαμε το «παράδοξο», οι μεν αστοί να ηγούνται υλικά και να είναι πάμπτωχοι πνευματικά (εξ ου και το ελληνοχριστιανικό κιτς) και τους «κάτω», εκφρασμένους πολιτικά από την Αριστερά, που αν και φτωχοί υλικά κατείχαν την πνευματική ηγεμονία εντός της κοινωνίας.
   Δεν είναι, συνεπώς, τυχαίο ότι η πολιτική ηγεμονία των «πάνω» δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, καθώς δεν είχε ποτέ την πνευματική νομιμοποίηση(μόνο μετά το 1981 φαίνεται να έχουμε την «ενοποίηση» των δυο «εξουσιών»). Το θέμα της «πνευματικής ηγεμονίας» προσέδιδε στην πολιτική Αριστερά μια ιδιότυπη εξουσία, που εκφράστηκε αυταρχικά στους «διπλά» διαφωνούντες διανοούμενούς της που, έτσι, υπέστησαν μία διπλή εξορία. Η δεύτερη, η εντός, ταπεινωτική εξορία, ήταν πάντα πιο οδυνηρή από τον δοξασμένο εξοστρακισμό.
   Αλλά ας επανέλθουμε στον Νούτσο και τον Πατρίκιο. «Σε τι συνίσταται αυτή η στράτευση (του Πατρίκιου;» διερωτάται ευθύς αμέσως ο Νούτσος και αναλύει το...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Αποκριά: Η γιορτή της αντιστροφής

Στην εποχή του Homo festivus...

   Δεν θυμάμαι αν μασκαρεύτηκα ποτέ, αν έπαιξα ποτέ το παιγνίδι της αντιστροφής, εκεί όπου οι «κάτω» γίνονται ίσοι με τους «πάνω», έστω για μια στιγμή.
   Τώρα που θυμάμαι, συνήθως έπαιζα αυτό το παιγνίδι στα έσχατα όρια της «πολιτικής ουτοπίας» και μιας άνευ προηγουμένου εγκεφαλικότητας.
   Όλα στο κεφάλι. Ένα «γαϊτανάκι» από αλήθειες, ζωτικά ψεύδη, αυταπάτες, παραπλανήσεις σ’ έναν ελάχιστο, σκοτεινό χώρο. Ένα ατέλειωτο κυνήγι διανοητικών λύσεων, ένα παντοτινό «κυνήγι του θησαυρού», χωρίς να πάω, ακίνητος, χωρίς πραγματικό ταξίδι, χωρίς άγγιγμα, έτσι που κάποτε η φανταστική ζωή να συγχέεται με την πραγματική, στα όρια της τρέλας και του χαμού. Όλα στο κόκκινο και τα εγκεφαλικά κύτταρα να κοχλάζουν, προσπαθώντας να...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Για να είναι η Χρονιά Καλή για Όλους

Και για τον 90χρονο κυρ Βαγγέλη της φωτογραφίας

   Ένας χρόνος που μοιάζει αιώνας. Η αγωνία για την εξέλιξη των οικονομικών πραγμάτων, η ένταση της ανασφάλειας, η ανεργία, η μη προοπτική, η ανυπαρξία αξιοπρέπειας, όλα αυτά και άλλα πολλά πυκνώνουν το χρόνο, έτσι που οι οδύνες μακραίνουν και γίνονται ανυπόφορες. Γι’ αυτό ο χρόνος σταματάει για τους άστεγους, τους άνεργους και τους ανθρώπους που εξασφαλίζουν το φαγητό τους από τους κάδους σκουπιδιών και τις φιλανθρωπίες. Για άλλους, όμως, ο χρόνος κυλά τρελά. Γι’ αυτό λέγεται ότι η ώρα Γκρήνουιτς θα σταματήσει να είναι η κοινή ώρα, καθώς δεν μπορούν να συντονιστούν σ’ αυτή τα χρηματιστήρια και τα GPS.
   Με άλλα λόγια, οι «πάνω» προτίθενται να επαναρρυθμίσουν τον υστερικό «πανικό» του χρόνου της κανιβαλικής δραστηριότητάς τους. Στους «κάτω», όμως, στις εσχατιές της κοινωνίας -πλατεία Θεάτρου και Ομονοίας- ενδημεί μία κολασμένη χρονικότητα, μια απόκεντρη χρονικότητα, ένας δυστυχισμένος «πανικός» του χρόνου. Εκεί η «στιγμή» φράζει τον ορίζοντα της καταθλιπτικής χρονικότητας και της...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Η αντιπαράθεση για το Ξενία του Κάστρου της Άρτας

Αυτός ο ιδιότυπος "εμφύλιος" θα μας βυθίσει στο τέλμα ακόμα πιο πολύ...

   Η Άρτα μαραίνεται, αυτό είναι κοινή διαπίστωση. Καλά, ξέρω τι θα πείτε, το έχω ξανακούσει εξάλλου: κάποιος, ή κάποιοι από μακριά, τουρίστες στον τόπο τους θέλουν να κανοναρχίσουν ή έστω να κάνουν τους έξυπνους. Σε καμία περίπτωση δεν ισχύει αυτό. Οι ξενιτεμένοι αρτινοί (οι αποκαλούμενοι και ετεροδημότες-προσωπικά ψηφίζω στους Κωστακιούς) ίσως «πονάμε» πιο πολύ, γιατί είμαστε μακριά από τις ρίζες μας... Πρόθεσή μου, λοιπόν, είναι η υπέρβαση των στείρων και σε κάθε περίπτωση αντιπαραγωγικών αντιπαραθέσεων, τόσο μεταξύ "ντόπιων" και "ξενιτεμένων" όσο και μεταξύ των αντιπαρατιθέμενων σχετικά με το ζήτημα του Ξενία, που απλώς σημαίνουν ξόδεμα πολύτιμων δυνάμεων.
   Η Άρτα παρακμάζει χειρότερα κι από το 1881, τότε που η απελευθέρωσή της σήμανε και τον ακρωτηριασμό της από τον χρυσοφόρο «μπαξέ» της. Αλλά τότε ήταν η αποκοπή από τον κάμπο, σήμερα από τι, άραγε, είναι; Ας μου επιτραπεί να πω, πως είναι η αποκοπή από τη λογική! Ως εάν το κεντρικό πρόβλημα της πόλης και του νομού να είναι το Ξενία. Κι αυτό όταν τα πορτοκάλια σαπίζουν πάνω στα δέντρα, όταν ο Πτηνοτροφικός Συνεταιρισμός «καρκινοβατεί», όταν άλλες μορφές οικονομίας, όπως ο τουρισμός, δεν αντιμετωπίζονται με σοβαρότητα, όταν τα ΤΕΙ περιβάλλονται από γαϊδουράγκαθα και «μάνες» γεμάτες ψοφίμια, όταν η Σχολή Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής μένει εκτός του πολιτιστικού γίγνεσθαι της πόλης, το οποίο δεν έχει καμία στρατηγική, ειμή μόνο επικοινωνιακούς πομφόλυγες για τον εκάστοτε δήμαρχο και τους πέριξ αυτού παράγοντες και παραγοντίσκους.
   Ναι, είναι και το Ξενία του Κάστρου ένα σοβαρό θέμα, αλλά φοβάμαι ότι η αντιπαράθεση περί αυτού κινείται κυρίως στο...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Οι εκλογές στις ΗΠΑ και εμείς

Homo Americanus

   Εκλογές στις ΗΠΑ. Εκλογές που η έκβασή τους δεν επηρεάζει μόνο τους αμερικανούς αλλά όλους τους ανθρώπους του πλανήτη. Μόνο που κανείς δεν γνωρίζει ποιες είναι οι πολιτικές και κατ’ επέκταση ποιες οι διαφορές μεταξύ των δύο υποψηφίων. Τι αλήθεια πρεσβεύει η Χίλαρι Κλίντον και τι ο Ντόναλντ Τραμπ; Κανείς δεν γνωρίζει. Εκείνο που γνωρίζουμε είναι ότι η αντιπαράθεση γίνεται για την υγεία της Κλίντον και κάποια emails, και, από την άλλη πλευρά, για την αντιμετώπιση των γυναικών από τον Τραμπ!
   Εύλογα, λοιπόν, η Σούζαν Σάραντον δηλώνει πως «…δεν πρόκειται να ψηφίσω με το... αιδοίο μου. Το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο και δεν θέλω να ξοδέψω τον χρόνο μου μιλώντας για τον έναν ή τον άλλον…». Η ηθοποιός και ακτιβίστρια εκτιμά πως οι ΗΠΑ έχουν βρεθεί σε δύσκολη κατάσταση πολιτικά. ακριβώς επειδή οι πολίτες για πολλά χρόνια ψηφίζουν το λιγότερο «κακό από τα δυο».
   Στο βιβλίο Homo Americanus (Καστανιώτης, 2008) είχαμε διατυπώσει την άποψη ότι «…οι ΗΠΑ ως χώρα έχει δεχτεί τα μεγαλύτερα μεταναστευτικά κύματα στην ιστορία. Και γι’ αυτό ανέπτυξε μία ποικιλότροπη πολιτική συμπεριλήψεων (ενσωμάτωσης) και αποκλεισμών. Κυρίως ανέπτυξε τις τεχνικές μετάθεσης της κεντρικής σύγκρουσης στην περιφέρεια μέσω της διόγκωσης των πολιτισμικών διαφορών των «κάτω», των γηγενών και των ξένων (νέων μεταναστών).»
   Με άλλα λόγια, η αντιπαράθεση των δύο μεγάλων κομμάτων στις ΗΠΑ γίνεται σε δευτερογενή ζητήματα, όπως οι αμβλώσεις, τα σεξουαλικά σκάνδαλα, η απαγόρευση των όπλων και άλλα παρόμοια. Κι αυτό γιατί η πολιτική τους είναι επί της ουσίας ίδια. Όμως, μαζί με τα δευτερογενή ζητήματα αναδεικνύουν και ένα βασικό, τη μετανάστευση. Γιατί αυτό; Μα, για να φέρουν σε αντιπαράθεση τους ενσωματωμένους μετανάστες (οι ΗΠΑ ως γνωστόν είναι ένα έθνος μεταναστών) με τους νέους –παράτυπους- μετανάστες. Αυτή η πολιτική ασκείται και από τα δύο κόμματα με τους ρεπουμπλικανούς να διαφοροποιούνται ως προς την...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Όλα είναι Δρόμος

Αν η ζωή είναι «κόντρα», τότε αφήνεσαι στο κύμα για να σε πάει όπου σε πάει

   Μια ολόκληρη γενιά στις ΗΠΑ αποκλήθηκε beat generation. Αλλά τι σημαίνει beat; Σημαίνει, άραγε, «αλήτης», όπως διάβασα στη μετάφραση ενός ελληνικού medium (πληθυντικός media); Ή μήπως κάτι άλλο;
   Είναι γνωστό ότι τον όρο εισήγαγε ο Κέρουακ (πέθανε σαν σήμερα, 21/10/1969) σε μια συζήτησή του με τον Τζων Κλέλον Χολμς. Μάλιστα, ο όρος beat είναι αμφίσημος, υποδηλώνοντας αφ’ ενός τον κατατρεγμένο άνθρωπο (Beat down in life) και συγχρόνως τη θρησκευτική μακαριότητα (Beatitude). Το ελληνικό medium συνεπώς έχει δίκιο αν εκλαμβάνει τον αλήτη με τον...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Ο Σαραμάγκου και οι άδειοι τενεκέδες

Διαβάστε κι αυτόν τον Σαραμάγκου

Ο Σαραμάγκου που έλεγε "ιδιωτικοποιείστε και τη μάνα σας", ο ίδιος λέει πως είστε «μια εκκωφαντική αναμπουμπούλα από άδεια κονσερβοκούτια, μια καρναβαλική αυλή από τενεκεδάκια με επιγραφή απ’ έξω αλλά τίποτα μέσα, ή, απλώς, και μόνο, την υποβλητική οσμή…»
   Θα το ξαναπώ με αφορμή τη χρήση των λόγων του Σαραμάγκου. Για τα λόγια που γίνονται φέιγ βολάν, δηλαδή φύλλα πτερόεντα.
   Θα ξαναπώ τι έλεγε ο Σαραμάγκου για τους δύο όμοιους εαυτούς (γιατί περί αυτού πρόκειται) που συγκρούονται διεκδικώντας ο καθένας για τον…

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Προς τους γονείς της Φιλιππιάδας

Πάνω σε τέτοια ταξίδια ίδρυαν τη σοφία τους οι παλιοί, στους οποίους τόση αδυναμία (επίπλαστη και επιλεκτική) έχουν οι Ελληναράδες, όπως αλλιώς λένε σήμερα τους προ-φασίστες στη χώρα μας...

   Αυτούς τους ξέρω. Τον ρατσιστή που αναφέρεται στους «λαθρομετανάστες». Τον φασίστα που μιλάει για «αλλοίωση του ελληνικού χαρακτήρα των σχολείων», τον φανατικό και τον θρησκόληπτο που θωρεί στην έλευση των Άλλων «το χτύπημα της θρησκείας» του και την «ισλαμοποίηση» της κοινωνίας. Τον νεοναζί που βλέπει σε κάθε μουσουλμάνο κι έναν τρομοκράτη, τον ξέρω…
   Τους ξέρω πλέον και τους αναγνωρίζω, καθώς το μίσος αφήνει το αποτύπωμά του στο πρόσωπό τους. Θυμάμαι την έκπληξή μας από τις ύβρεις της ηλικιωμένης, όταν αναζητούσαμε στη Φιλιππιάδα το στρατόπεδο Πετροπουλάκη. Αυτούς, λοιπόν, τους αναγνωρίζω.
   Εκείνους που δεν ξέρω, είναι οι εθνο-προοδευτικοί, οι «εθνο-αριστεροί», που έχουν σώμα αριστερού και κεφάλι ρατσιστή και οι οποίοι μιλούν για την...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Η φαιά ύβρις που μας συγκυβερνά

Αλλά να, εδώ νιώθεις ότι η ελπίδα είναι αληθινή, ότι τα τετριμμένα μηρυκάσματα δεν αρκούν για να σώσουν τους χομπσιανούς κανίβαλους, ότι η ελπίδα μπορεί να ανθίσει στις ρωγμές και στις καρδιές

   Άνοδος στη Λάρισα. Το τρένο προς Θεσσαλονίκη κατάμεστο. Ο συνταξιούχος δάσκαλος μιλά με μελιστάλαχτο, διδακτικό ύφος παλιάς κοπής για το απώτερο μέλλον του ανθρώπου.
   Θυμάμαι τον Μπρωντέλ που έδινε τη δική του ερμηνεία στην Κάθοδο των Δωριέων, καθώς, όπως έλεγε, η προϊστορία και όπου δεν υπάρχουν στοιχεία, απαιτεί μεγάλη φαντασία για να καλυφθούν τα κενά της.
   Στο Εθνολογικό Συνέδριο του Δήμου Κιλελέρ οι κάτοικοι του κάμπου αναζητούν εναγωνίως τις...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Το τείχος της ντροπής της Βρετανίας

Τείχος ανάμεσα στη φτώχεια και τον πλούτο

   Πόσο αίμα, πόσα δάκρυα χρειάζονται ακόμα για να πέσει το τείχος ανάμεσα στη φτώχεια και τον πλούτο; Κανείς δεν ξέρει. Πότε το βλέμμα ενός παιδιού της Συρίας που περιπλανάται στους δρόμους της κόλασης θα γίνει χαρούμενο; Κανείς δεν διερωτάται. Ούτε μαθαίνει κανείς από τα κατά τα άλλα καλά πληροφορημένα μίντια της Δύσης, για την απόφαση που έλαβε την Τρίτη, 6 Σεπτεμβρίου, η βρετανική κυβέρνηση να κατασκευάσει ένα τείχος κι από τις δύο πλευρές του περιφερειακού δρόμου που οδηγεί στο λιμάνι του Καλαί. «Χτίσαμε φράχτες, τώρα χτίζουμε έναν τοίχο», δήλωσε ο Robert Goodwill, Γραμματέας του κράτους για τη μετανάστευση στο Ηνωμένο Βασίλειο.
   Η αγανακτισμένη βουλευτής των Πράσινων Caroline Lucas σε ένα άρθρο της χαρακτηρίζει το τείχος «τερατούργημα» και πως ο «trumpisme (σ.σ. η προαναγγελία του αμερικανού υποψηφίου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δήλωσε πως θα κατασκευάσει τείχος κατά μήκος των συνόρων ΗΠΑ και Μεξικού) προσγειώθηκε τώρα στο Ηνωμένο Βασίλειο». Το τείχος που έκτισε ο Μπους τζούνιορ και η αποτυχία του φαίνεται δεν τους...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Συρράκο: Η γιορτή της Παναγίας των Ξένων

Κατοίκησαν στην ξενιτιά και το ξένο τους κατοικεί. Είναι η κρυμμένη πλευρά της ταυτότητάς τους...

   Συρράκο. Ο ορεινός όγκος της Πίνδου, η χαράδρα του Χρούσια, τα χρώματα τ’ ουρανού την αυγή, οι βουνοκορφές, που λούζονται με τα σύννεφα, η πέτρα που κυριαρχεί στη φύση και στην ανθρώπινη δημιουργία.
   Βλέπω από ψηλά έναν ηλικιωμένο άντρα να κάθεται επί ώρες στο πεζούλι του σπιτιού του ασάλευτος σαν άγαλμα. Κρατάει τη γκλίτσα του αγκαλιά, και αγναντεύει. Έξω του ή μέσα του δεν ξέρω. Μπορεί και τα δυο. Στο χαγιάτι οι πρώτοι δημογέροντες έχουν πιάσει στασίδι, με τις γκλίτσες τους πάντα, δίκην σκήπτρου και ταυτότητας. Στον «Σταυραετό», οι πρώτοι θαμώνες, συνταξιούχοι οι περισσότεροι, αλληλοπειράζονται με άγριο σαρκασμό, που όμως τελειώνει με χαμόγελο και νέα πειράγματα γύρω από το τραπέζι με την τράπουλα. Αναρωτιέμαι τι είναι αυτό που λειτουργεί ως αντίδοτο στα φαρμακερά βέλη που εκτοξεύει ο ένας εναντίον του άλλου. Πώς τελικά το φαρμάκι γίνεται φάρμακο για την ψυχή.
   Καταλήγω πως είναι το...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Δεν υπάρχει Αντιγόνη, μόνο Κρέοντες

Στην Τουρκία η τραγωδία επαναλαμβάνεται. Η μάχη των «Πάνω» στην πιο άγρια μορφή. Και τα συνήθη θύματα, οι «κάτω», οι σφαγμένοι φαντάροι με το απορημένο βλέμμα της αρνάδας

   Η σύγκρουση μεταξύ των δύο γιων του Οιδίποδα, Πολυνείκη και Ετεοκλή, για την εξουσία στη Θήβα έχει τελειώσει. Τα δύο αδέλφια βρίσκονται νεκρά στο πεδίο της μάχης. Ο Κρέων, ο νέος βασιλιάς της Θήβας, έχει δώσει διαταγή να παραμείνει άταφος ο Πολυνείκης, που πολέμησε ενάντια στην πατρίδα του. Όμως, η αδελφή του νεκρού, Αντιγόνη, αποφασίζει να τον τιμήσει με την πρέπουσα ταφή. Συλλαμβάνεται και οδηγείται στον...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Παγκόσμια ημέρα για υποκριτές

Σκέφτομαι τα δεκάδες χιλιάδες ασυνόδευτα παιδιά που περιπλανώνται στους δρόμους του κόσμου, καθώς βλέπω στην παραλία χαρούμενα παιδιά να φτιάχνουν κάστρα

   Το κράτος, ο «κανένας», ο Ωκεανός, «άνθρωποι κυνηγημένοι», πρόσφυγες και πολιτικοί. Όλοι κι όλα σε μία θεατρική παράσταση συμπάθειας για τη δυστυχία που οι τελευταίοι προκάλεσαν.
   Παγκόσμια Ημέρα των Προσφύγων! Υποκρισία και ψεύδος. Φόβος για τον μεταδιδόμενο ιό της δυστυχίας ανθρώπων που αντιμετωπίζονται σαν ξενιστές. Τρόμος που γίνεται μίσος και ρατσισμός. Από εδώ οι Προμηθείς κι από εκεί τα κοράκια. Αλλά και ξόρκια και ευφημισμοί.
   Ζούμε την εποχή της απομύθευσης και της προσομοίωσης, την εποχή της παντοκρατορίας του αμφιβληστροειδούς, όπου το επίπεδο συν-ειδήσεως του ανθρώπου εξέπεσε στη χαμηλή γραμμή της αισθαντικότητας, της απλής πληροφόρησης των αισθήσεων, του τώρα που ξεχνιέται από μία νέα είδηση, ένα νέο μύθο, μια νέα παγκόσμια ημέρα δυστυχίας, μια νέα τραγωδία.
   Οι αρχαίοι μύθοι είναι παντού, δίκην παλίμψηστου και προσχώσεων, όπως ακριβώς το καράβι που βρέθηκε κάτω από τα θεμέλια των δίδυμων πύργων, στο σημείο μηδέν της Νέας Υόρκης. Ασκούν μία ανεξήγητη γοητεία τα σημεία μηδέν, όπως του Παρισιού μπροστά από την Παναγία των Παρισίων ή της Ομόνοιας στην Αθήνα.Τα σημεία μηδέν είναι δηλωτικά του Τίποτα, του αρνητικού αλλά και του θετικού πρόσημου, της πολυμήχανης σοφίας, του πολύτροπου ανθρώπου που βρίσκει πάντα...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Ποδόσφαιρο, ή πεθαίνοντας από ηδονή

Κι όμως, το ποδόσφαιρο δεν ήταν πάντα μία μπίζνα πλανητικής εμβέλειας

   Κι όμως, το ποδόσφαιρο δεν ήταν πάντα μία μπίζνα πλανητικής εμβέλειας. Κάποτε ήταν ένα παιγνίδι των φτωχών και, μάλιστα, ενταγμένο στην προοπτική της κοινωνικής αμφισβήτησης.
   Στο βιβλίο «πώς μας έκλεψαν το ποδόσφαιρο» οι δημοσιογράφοι Fancois Ruffin και Antoine Dumini μας μιλούν γι’ αυτό, το λαϊκό ποδόσφαιρο, τότε που δεν ήταν μία μεγάλη επιχείρηση και οι ποδοσφαιριστές δεν ήταν οι σύγχρονοι «μονομάχοι» στην αρένα. Γράφουν, λοιπόν, για τον Socrates (Βραζιλία), τον Carlos Caszely (Χιλή), τον Robbie Fowler (Βρετανία) και άλλους ποδοσφαιριστές που τάχθηκαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο υπέρ των απόκληρων, υπέρ των αδικημένων.
   Ακόμα και σήμερα στη λατινική Αμερική είναι ζωντανή μία άλλη προσέγγιση του ποδοσφαίρου. Μιλώ για τον ποδοσφαιρικό σύλλογο της Αργεντινής που φέρει το όνομα...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Χ. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Ο φασισμός και το Facebook

Ο νέος ολοκληρωτισμός μπορεί να λέγεται όχι φασισμός αλλά φέισισμός

   Το FB, όχι το FBI, αλλά το Face Book μου υπενθύμισε το παρακάτω σημείωμα που έγραψα στις 29 Μαΐου 2013! Και αναρωτιέμαι: Πως επέλεξε αυτό το άρθρο μεταξύ εκατοντάδων άλλων;
   Κάνω, λοιπόν, την πρώτη διαπίστωση: Το FB έχει όλα τα άρθρα μου, τουτέστιν με έχει φακελώσει.
   Δεύτερη διαπίστωση: Κάποιος αξιολογεί τα άρθρα και τα σχόλιά μου.
   Ο ναρκισσισμός μου θα κολακευόταν, αν η λογική δεν μου έλεγε ότι εδώ έχουμε να κάνουμε με έναν τεράστιο μηχανισμό παρακολούθησης, που δημιουργεί τις συνθήκες ενός απόλυτου ολοκληρωτισμού.
   Ναι, οι νέες τεχνολογίες και το διαδίκτυο δημιουργούν νέες συνθήκες επικοινωνίας και απελευθέρωσης του ανθρώπου, αλλά και νέους όρους υποδούλωσης, μεγαλύτερης κι από αυτή των φασισμών του παρελθόντος, όπως αυτοί που περιγράφει το άρθρο, το οποίο μου...

η συνέχεια του άρθρου του Γιώργου X. Παπασωτηρίου στο aRTInews

Να μη χαθούν τα ζωντανά παραμύθια

Ο βίραγκας που έγινε... λακκούβα!!!

   Θυμάμαι το βίραγκα, εκείνη τη φοβερή δίνη στη βάση του γεφυριού, αυτή που είχε τραβήξει στο βυθό της πολλά παιδιά, καθώς η νεανική αποκοτιά του ζην επικινδύνως επιχειρούσε να νικήσει το στοιχειό με μια βουτιά προκειμένου να θεμελιώσει το πρώτο εφηβικό εγώ και το φιλότιμο.
   Τώρα, που το νερό πιάστηκε με αλλεπάλληλες δέσεις για να γίνει ηλεκτρικό ρεύμα, κοιτάζω το στεγνό ποτάμι και διαπιστώνω πως ο φοβερός ρουφιάς δεν ήταν παρά μία μικρή ταπείνωση του εδάφους, μία λακκούβα! Ένας ελάχιστος λάκκος, δημιουργημένος από την αλλαγή στο ρυθμό και την κατεύθυνση ττου νερού, ήταν αρκετός για να αλλάξει το χαρακτήρα του υδάτινου στοιχειού και να τον καταστήσει φονικό.
   Τώρα τίποτα. Το ποτάμι δεν υπάρχει. Απόμειναν μόνο τα λιθάρια και το...
η συνέχεια στο aRTInews